Hoe help je een volwassen regenboogbaby op het werk zonder te willen redden?

Een paar weken geleden schreef ik een blog over het effect van het zijn van een volwassen regenboogbaby op het werk. Over loyaliteit, hard werken, doorgaan bij ziekte en het vermijden van conflict. Over gedrag dat vaak wordt gewaardeerd totdat het lichaam ineens op de rem trapt. Deze blog is daar een vervolg op. Niet vanuit het perspectief van wat er misgaat, maar vanuit een andere vraag: Hoe help je iemand zoals dit op een gezonde manier zonder te redden, te fixen of onbewust patronen te versterken?

Dat vraagt iets van leidinggevenden én collega’s. En ook: van bewustzijn over de dynamieken die ongemerkt ontstaan

Even terug naar mijn eigen verhaal

Tijdens mijn werk bij PwC kreeg ik op een gegeven moment last van mijn darmen. Zo heftig zelfs, dat ik door de buikpijn kon flauwvallen. Dat vond ik best angstig. Je wilt niet zomaar ergens neervallen. 

Thuis kon ik tenminste op bed gaan liggen. Dus ik werkte veel thuis. Dat voelde veilig. Wanneer ik wél naar kantoor ging, maakte ik daarentegen (te) lange dagen. Ik kwam rond 6.30 uur binnen en vertrok vaak pas zo’n twaalf uur later. Dat waren de echte lange dagen.

Ik zocht hulp, zeker. Daarover later meer. Wat me is bijgebleven: mijn leidinggevende vond het prachtig wat ik deed. Hij waarschuwde me ook. Net als de lieve dames van het secretariaat. Het werd gezien.

En toch… kon ik toen nog niet voelen wat voor roofbouw ik pleegde op mezelf. Precies daarom schrijf ik deze blog.

Een foto uit mijn periode van PwC in Rotterdam

Waarom ‘helpen’ zo snel ingewikkeld wordt

Mensen die een volwassen regenboogbaby zijn, roepen vaak iets op in hun omgeving.

  • Ze dragen veel

  • Ze zijn verantwoordelijk

  • Ze lijken sterk

Dat nodigt uit tot waarderen, maar óók tot beschermen of overnemen. En precies daar schuiven we ongemerkt richting bekende patronen zoals de drama- en winnaarsdriehoek. 

Bron: Master Team Dynamics

1. Hoe help je als leidinggevende of manager?

Als leidinggevende is dit type medewerker vaak ‘goud’:

  • betrouwbaar

  • loyaal

  • zelfstandig

  • weinig klachten

Het werk loopt. Dus waarom ingrijpen?


Wat wél helpt, mits de medewerker het zelf inbrengt: 

  • Vertragen in plaats van versnellen. Niet: “Kun je dit er ook nog even bij doen?” Wel: “Wat vraagt dit van jou qua energie?” Die vraag opent iets zonder te redden.
  • Inzet niet verwarren met draagkracht. Iemand kan veel aan en toch structureel over de grens gaan. Waardeer inzet, maar wees alert als doorgaan de norm wordt.
  • Grenzen normaal maken door voorbeeldgedrag. Niet via beleid of protocollen. Maar door zelf zichtbaar te stoppen, te herstellen en nee te zeggen.
  • Niet overnemen.  Overnemen lijkt zorgzaam, maar kan iemand onbewust in een afhankelijke positie zetten. En daar glijden we zo de dramadriehoek in. Echte steun is: iemand in zijn of haar volwassen plek laten.

2. Hoe help je als collega?

Collega’s voelen vaak feilloos aan dat iemand veel draagt. De neiging om te zorgen is menselijk.

Wat níet helpt:

  • Alles gladstrijken

  • Invullen hoe het met iemand gaat

  • Ongevraagd advies geven

Hoe goed bedoeld ook; het haalt eigenaarschap weg.

Wat wél helpt:

  • Spiegelen zonder oplossing: “Ik zie dat je vaak doorgaat, ook als het veel is.” Punt. Geen advies erachteraan.
  • Gelijkwaardigheid bewaken. Geen helper of hulpbehoevende dynamiek. Gewoon collega tot collega.
  • Ruimte laten voor eigen tempo. Niet duwen, niet trekken. Aanwezig zijn is vaak al genoeg.

De kern: erkenning zonder redding

Wat volwassen regenboogbaby’s vaak nodig hebben op het werk, is geen speciale behandeling. Maar:

  • erkenning zonder overname

  • nabijheid zonder redding

  • ruimte om te stoppen zonder falen

Dat is spannend. Voor iedereen. En precies daarom zo goed werkend.

Tot slot

Als deze patronen zichtbaar worden, is dat geen probleem. Het is een uitnodiging.

Voor de medewerker, om zichzelf serieuzer te nemen. Voor de omgeving, om dieper te kijken dan gedrag. Een uitnodiging om samen het gesprek aan te gaan (met de drama- en winnaarsdriehoek in gedachten).

Herken je jezelf hierin? Of zie je dit bij een collega of medewerker?

Je bent welkom voor een kennismakingsgesprek. Lees ook verder op de pagina over volwassen regenboogbaby’s.

Hé! Zullen we anders gewoon eens (gratis) kennismaken?